Նորից արտագնա աշխատանքների ոլորտի կարգավորման մասին

Օրերս մի ուշագրավ պատմություն լսեցի: Մեկը մասնագետների խումբ է հավաքում՝ Մոսկվայի շինհրապարակներից մեկում աշխատանք ապահովելու նպատակով: Խումբն սկսում է աշխատել: Ճարպիկ կազմակերպիչը որոշում է տղաների մի քանի ամսվա աշխատավարձը բաժանելուց առաջ այդ ոչ փոքր գումարը «պտտացնել»՝ հավելյալ շահույթներ ստանալու համար: Եվ գնում է… կազինո: Ողջ գումարը տանուլ տալուց հետո վերադառնում է տուն և… ինքնասպան լինում:

Արտագնա աշխատանքների ոլորտի կարգավորման անհրաժեշտության մասին այս բլոգում քննարկումներ արդեն եղել են: ՀՀ ՏԿՆ միգրացիոն գործակալությունը հանդես է եկել օրենքի նախագծով, որը, ի թիվս այլ լուծումների, առաջարկում է այսօրինակ գործունեությամբ զբաղվող կազմակերպությունների համար մտցնել պետական լիցենզավորման ինստիտուտը:

Լինելով տնտեսական դաշտում առավել ազատական մոտեցումների կողմնակից՝ միշտ էլ համարել եմ, որ որքան շատ ոլորտներ հնարավոր լինի «ազատել» լիցենզավորման ճիրաններից, այնքան լավ տնտեսության համար: Ուրախալի է, որ լիցենզավորվող գործունեության տեսակները մեր երկրում էականորեն կրճատվել են, գործընթացն էլ դրվել է քիչ ավելի քաղաքակիրթ աղուրների վրա: Սակայն վերը նշված օրինակը և այդօրինակ շատ ու շատ այլ դեպքեր մտածելու տեղիք են տալիս, և ակամա հարց է առկախվում. «Գրո՛ղը տանի, կարծես Միգրացիոն գործակալության նախաձեռնությունն իսկապես արդիական է, հա՞»:

Tag:

Կրթական համակարգն աղետի եզրին

< ?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> < !DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> Փակ շղթա

Վերջին 15 տարիների ընթացքում մենք ոչ միայն չենք իրականացրել որևէ լուրջ բարեփոխում կրթության ոլորտում (տասնամյա կրթությունից անցումը տասներկուամյա կրթական համակարգին, Բոլոնիայի սկզբունքների ֆորմալ ներմուծումը, միասնական քննության ներմուծումը դժվար թե հնարավոր լինի համարել իրական բարեփոխում` նպատակաուղղված ոչ թե ձևի, այլ բովանդակության փոփոխությանը), այլ նաև ֆորմալ ինստիտուցիոնալ համակարգի չկայացած լինելու պատճառով ստեղծվել է փոխհարաբերությունների այնպիսի համակարգ, որի պարագայում հնարավոր չէ իրականացնել անհրաժեշտ վերափոխումները: Ըստ էության, այս կենսական ոլորտում մենք հայտնվեցինք այնպիսի «ինստիտուցիոնալ ծուղակում» (ինչը բազմիցս արդեն քննարկվել է), որտեղ չկա այն ուժը, որը հետաքրքրված կլինի բարեփոխումների իրականացմամբ և որն ի զօրու կլինի նախաձեռնել անհրաժեշտ բարեփոխումները: Կրթական համակարգի ակնհայտ դեգրադացիան, ընդհանուր առմամբ, չի անհանգստացնում ոչ կրթական ծառայություններ տրամադրողներին (ուսուցիչներ, դասախոսներ, պրոֆեսորներ, դոցենտներ, դպրոցի տնօրեններ և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ռեկտորներ և այլոք), ոչ այդ կրթությունը ստացողներին և դրա «հասցեատերերին» (ուսանողներ, ասպիրանտներ, աշակերտների ծնողներ և այլոք), ոչ էլ տվյալ ոլորտը «ղեկավարողներին» (պաշտոնյաներ, մասնագետներ և այլոք): Բոլորը ստանում են այն, ինչ նրանց անհրաժեշտ է գործող «խաղի կանոնների» շրջանակներում. ոմանք` ատեստատներ, դիպլոմներ (որոնք ոչ մի բանի մասին չեն վկայում), մյուսները` պաշտոնապես սահմանված աշխատավարձ (ինչը շատ ավելի մոտ է սոցիալական նպաստ լինելուն) և լրացուցիչ «եկամուտների» հնարավորություն, ինչպես նաև անշարժ գույքի տնօրինման հնարավորություն (վարձակալություն, վերանորոգում) և այլն, մնացածը` ֆորմալ ինստիտուտների ընտրանքային կիրառումից ստացվող եկամուտների ձեռքբերման, որոշումների կայացման իրավունքի և պետբյուջեի միջոցների բաշխման հնարավորություն և այլն: More »

Tags: ,

Եվ կրկին գանդիականության մասին

Բարձրախոսով բառացիորեն պոռալ կարգազանց վարորդի հասցեին, որ կանգ առնի. քանդել բազմաբնակարան շենքի «կրող» պատը, խանութի դուռ բացելու նպատակով. կտրել դարավոր անտառն ու վնասել հուշարձանները հանածոներ դուրս բերելու համար. վերջ տալ շենքի բակի խաղահրապարակին ավտոլվացման բիզնես դնելու համար: Սրանք շատ տարածված դրվագներ էր մեր ու ձեր կյանքից, իսկ շարքն այս կարելի է հավերժ շարունակել: Շարունակել ու… սպասել շարունակության: Չէ՞ որ մենք ակամա դարձել ենք լոկ արձանագրողներ: Նյարդային, դժգոհ:

Իսկ ի՞նչ կասեր այս առիթով Գանդին: Թերևս նրա խորհուրդներն ամփոփվեին իր էկումենիզմից բխող՝ «միջոցների ու նպատակների միասնության» աքսիոմի մեջ, որ շատ ավելի բարձր ու կոշտ է, քան իրենք՝ միջոցներն ու նպատակները: Եթե նպատակը գոյատևելն է, ապա միջոցը պիտի լինի այնպիսին, որը կամրապնդի կյանքը: Հետևաբար ոչ մի կյանք, մասնավորապես ոչ մի մարդկային կյանք չի կարող օգտագործվել որպես նպատակին հասնելու միջոց: Միջոցներ պետք է լավը լինեն ոչ թե երկարաժամկետ նպատակների տեսանկյունից, այլ ինքնին: Միջոցներն ինքնին պիտի լավը լինեն:

Աստված իմ, որքա՜ն պիտի մենք ինքնահասունանանք սա հասկանալու համար:

Tag:

Բարձր, բայցև մտահոգիչ տնտեսական աճ

< ?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> < !DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> 2006 թվականի ՀՆԱ-ի աճի ցուցանիշներով Հայաստանը աշխարհում գրավել է 5-րդ տեղը, իսկ Ադրբեջանը` առաջինը: Վերջին 5 տարիների ընթացքում նույն ցուցանիշով Հայաստանը մեզ հետաքրքրող երկրների շարքում գրավում է 2-րդ տեղը` Ադրբեջանը առաջինը: Թեպետ Հայաստանը արձանագրում է աննախադեպ տնտեսական աճ, և նույնիսկ Համաշխարհային բանկի փորձագետների կողմից մեր տնտեսությունը որակվել է որպես «Կովկասյան վագր», և պետք է, որ հայ հասարակությունը հպարտ ու երջանիկ լինի այս ձեռքբերումներով, այնուամենայնիվ անկախ տնտեսագետներն այսօր շշուկով խոսում են մտահոգությունների ու հնարավոր վտանգների մասին: Կան ախտանիշեր, որոնք ավելի խոսուն են, քան տնտեսական աճ զուտ քանական ցուցանիշը: Եվ խնդիրը նրանում չէ, որ Ադրբեջանն իր տնտեսական աճի տեմպերով առաջինն է, և Հայաստանին բազմիցս գերազանցում է: Անկախ տնտեսագետներին քաղաքական պոպուլիզմը քիչ է հետաքրքրում: More »

Tag:

Երբ ազգը վարժվում է յոլա գնալուն

< ?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> < !DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> Հիշեք, որ ազգերի կյանքը տևում է մոտ հազար տարի, որի ընթացքում ազգն ապրում է երիտասարդություն, հասունություն, ծերություն և այնուհետև մահանում է։ Եղել են ազգեր, որոնք կարողացել են երկու-երեք անգամ վերածնվել։ Օրինակ, հույները։ Մեր ազգի իրական քաղաքակրթության ժամանակաշրջանը տևել է մոտավորապես հազար տարի, իսկ վերջին յոթ-ութ հարյուր տարիներին ազգը պարզապես յոլա է գնում։ Սա ամենալուրջ խնդիրն է, որովհետև երբ ազգը վարժվում է յոլա գնալուն, այլ ոչ թե ապրելուն, նշանակում է՝ նրա գենետիկական կոդում շատ կարևոր մի բան խախտվել է։ Իսկ որ խախտվել է, վկայում է այն, որ վերջին հազարամյակում սկսել ենք հպարտանալ գոյատևման մեր տաղանդով։ Ավելին, ազգի պատմությունը կերտած մեր մեծերը հենց այդ գոյատևման ջատագովներն են։ Երբևէ մտածե՞լ եք՝ ինչու ենք ներքին բավարարվածություն զգում՝ փաստելով, որ Այվազովսկին հայ է։ More »

Tag:

Այսպահայինի և երկարաժամկետի մասին

< ?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> < !DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> Կարծում եմ շատերն են դիտել «Նոթինգ Հիլ» ֆիլմը Հյու Գրանտի և Ջուլիա Ռոբերթսի կատարմամբ: Մի դրվագ եմ ուզում հիշեցնել այդ ֆիլմից: Առավոտյան գլխավոր հերոսները բորբոքված վիճում են այն բանից հետո, երբ տասնյակ տեսախցիկներ նկարահանում են նրանց՝ լրագրողների կողմից «բացահայտված» տան դռանը: Գլխավոր հերոսը հանգստացնում է աշխարհահռչակ դերասանուհուն, թե «այսօրվա թերթերով վաղը կլցվեն աղբամանները, և ընդհանրապես պատահարն այնքա՜ն չնչին է ողջ կյանքի կտրվածով»: Կինը հակադրվում է. «Դու չե՛ս հասկանում. այս ամենը կմնա արխիվներում, և ամեն անգամ, երբ կգրեն իմ մասին, այս ամենը վեր կհանվի և ես կամաչեմ միշտ»։

……………………………………………………………..

Կարդում եմ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից վերջին տարիների ընթացքում միջազգային ամենատարբեր համաժողովներում հնչեցրած ելույթներ: Մտահոգություն է համակել ինձ: Միջազգային հարթակներում մեր մատուցածները ժամանակի հանդեպ նվազող օգտակարության հակում ունեն. մեր ելույթների շարադրանքն ու ոգին համահունչ ու ճիշտ են միայն այն դահլիճների պատերի ներսում, որում հնչեցվել են: Դրանք պակաս մրցակցային են պահոցների դարակներում: More »

Tag:

Բոլորը բոլորին արժանի

Գիտե՞ք ինչ նմանություն կա Աժ-կառավարություն հարց ու պատասխանի արարողության ու Երևանի կենտրոնական փողոցների երթևեկության միջև: Չգիտե՞ք: Իսկ նմանությունը նույնն է, ինչ թաղապետարանի X բաժնի պետի դուռը գնացած տատիկի կամ անձնական հարցով դեկանի մոտ մտած ուսանողի դեպքում է: Բոլոր այս իրողություններում ամբիոնի հետևում կանգնածը, ջիփի ղեկին կամ գերբի տակ նստածը արհամարհական հայացքով ու սաստող տոնով է դիմում քողարկված ատելությամբ լի` ավելի ցածր գտնվող դիմացինին:

Մարդասիրության հսկայական պակաս կա մեզանում` քաղաքականության մեջ, բիզնեսում, հանրային կյանքում: Ջունգլիի հոգեբանությունն է տիրապետող դառնում` դանդաղ, բայց հաստատապես…

Tag:

«Քեզ համար, Հայաստա՛ն»

Ընդունվեց ՀՀ կառավարության ծրագիրը, որ այլևս ՀՀ պետական քաղաքականության կարևորագույն ուղենիշերից մեկն է լինելու մոտակա 5 (1՞) տարվա համար: Փաստաթղթին կարելի է ծանոթանալ այստեղ. http://www.gov.am/armversion/programms_9/gov_activ_program/activ_program.htm:

Ծրագիրն ունի 4 հիմնական բաժին: Առաջին 3 բաժինները մեկէջանոց հռչակագրեր են, որոնք տալիս են փաստաթղթի հիմքում ընկած տրամաբանությունը, գերակայություններն ու ակնկալվող արդյունքները: Զգացվում է, որ այս հատվածը բազմիցս քննարկվել է, նայվել-վերանայվել. սահուն է, ունի դետալացման միասնական աստիճան ու տրամաբանված աստիճանակարգություն:

Ծավալի տեսանկյունից առյուծի բաժինը ծրագրում 4-րդ՝ «Կառավարության գործունեության հիմնական ուղղությունները» բաժնինն է: Այստեղ հստակ զգացվում է պրոֆեսիոնալիզմի պակասը copy-paste-ի արվեստում: Չէ, ոչ մի մեղադրանք, դա իրականում այնքան էլ հեշտ գործ չի, որքան թվում է: Գիտե՞ք ինչպես են ծրագրեր կազմվում. համապատասխան հանձնարարականից հետո բազմապիսի ու մեծաքանակ նախարարություններից ու գերատեսչություններից գալիիի՜իս են որակյալ ու անորակ, խիստ դետալացված ու կեսէջանոց-լղոզված, հմուտ լեզվաբանի կողմից չխնայված ու ռուսախոսի կողմից շարադրված տեքստեր ամենատարբեր ոլորտների ու ենթաոլորտների մասին: Հսկայական տեղեկատվություն: Դե եկ ու գլուխ հանի:

Կարծես աշխատաոճը շատ չի փոխվել: Դրա վառ վկայությունն է հենց այս ծրագրի 4-րդ բաժինը: Մի ենթաբաժնում հռչակագրային նպատակադրումներ են, ասենք «ունենալ հոգեպես և ֆիզիկապես առողջ սերունդ», մյուսում՝ դետալացման բավական խորը մակարդակ, ասենք. «ապահովել նոր քննչական մարմինները՝ նյութատեխնիկական և ֆինանսական միջոցներով»:

«Արդյունավետ պետական կառավարումը» բաժնում 14 պարբերություն խոսվում է այն մասին, որ կառավարությունը շարունակելու է տեխնիկատնտեսական և սոցիալական տեղեկատվության դասակարգման և կոդավորման աշխատանքները, որ անհրաժեշտ է բարձրացնել պետծառայողների աշխատավարձերը և այլն: 15-րդ պարբերությունում միայն հիշվում է ընտրությունների, ընտրական մեխանզիմի ու այստեղ առկա խնդիրների մասին՝ հպանցիկ…

4.3.6. ենթաբաժինը վերնագրված է « Հեղինակային և գույքային իրավունքները»: Այստեղ 10 պարբերություն խոսվում է այն մասին, որ շարունակվելու են քարտեզագրության ոլորտի կառավարման արդյունավետության բարձրացման աշխատանքները, գնահատվելու են շինարարության բնագավառոմ առկա կարողությունները և այլն: Գիտե՞ք այդքանից հետո ինչ է գրված 11-րդ պարբերությունում, մեջբերում եմ. «Կառավարությունն առանձնահատուկ ուշադրություն կդարձնի սեփականության իրավունքի պաշտպանությանը»…

Տատս կասեր. մեղա քեզ…

Tag:

Vox populi, vox Dei*

Սկսելով դատաիրավական բարեփոխումները` ի սկզբանե Հայաստանում նպատակ էր դրվել հասնել քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների որակապես նոր, քաղաքակիրթ աշխարհին բնորոշ կարգավորման` ապահովելով գույքային շրջանառության մասնակիցների` սեփականատերերի իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանությունը, նպաստելով ձեռներեցության զարգացմանը և ձեւավորելով գործարարության ավանդույթներ: Այս ուղղությամբ զգալի քայլեր կատարվեցին. սակայն այսօր փաստորեն ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ օրենսդրական դաշտի կայացումը մի շարք ասպարեզներում առաջ է ընկել առկա իրականությունից. բազմաթիվ ինստիտուտներին առնչվող իրավական կարգավորման մեխանիզմների առկայության պայմաններում դրանք դեռևս կյանքի չեն կոչվել: Իսկ պատճառներն այստեղ շատ են: Գործարար սովորույթների բացակայության հետ մեկտեղ մեր երկրում դեռևս անվիճելի իրականություն չէ օրենքների ու դատավճիռների գործադրումը և կատարման ապահովումը: Եվ սա մեղմ ասած:

Այս ամենի մեջ մենք պարզապես մոռացել ենք մի փոքր «դետալ»` հասարակությանը: Կայացնել ինստիտուցիոնալ դաշտը` նշանակում է յուրաքանչյուր գործընթացում մի կողմից հաշվի առնել հասարակական պահանջը դրա նկատմամբ, հնարավոր զարգացումները դնել այն հարթության վրա, որի նկատմամբ հասարակական հայտ է ներկայացված, մյուս կողմից` ապահովել հենց հասարակության ուղղակի մասնակցությունը դրանում: Հայաստանում չի հաջողվել մինչև այժմ հասարակությունը դարձնել իրականացվող բարեփոխումների մասնակից:

Փաստորեն խնդիրը ոչ միայն օրենսդրական դաշտի կայացման ու հասարակության ամենալայն շերտերի իրավական իրազեկության ապահովմանն է առնչվում, այլ նախ և առաջ համապատասխան ինստիտուտների, ասել է թե իրավական կանոնների և դրանց իրացումն ապահովող մեխանիզմների հասարակական պրակտիկայով ամրապնդման կարևորությանը: Այսինքն, մեր տնտեսության սուբյեկտների մոտ բազմաթիվ հիմնարար սկզբունքներ ու նորմեր դեռևս սովորույթի կամ անքննելի ավանդույթի կարգավիճակ չեն հասցրել ստանալ: Մինչդեռ փորձը ցույց է տալիս, որ շատ կատեգորիաներ, և հատկապես սեփականության անձեռնմխելիության գաղափարը, արևմտյան զարգացած երկրների քաղաքացիների գիտակցության մեջ ընդունվում է որպես աքսիոմ` ի սկզբանե տրված ճշմարտություն: Պատմությանը հայտնի են դեպքեր, երբ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին անգլիացի օդաչուները հրաժարվում էին ռմբահարել հակառակորդի որոշակի տարածքներ` պատճառաբանելով, որ դրանք մասնավոր սեփականություն են: Այսպիսի օրինակները գալիս են բացատրելու այն իրողությունը, որ նշված երկրներում սեփականության իրավունքի ընկալումը հասել է ավանդույթի աստիճանի, ինչը, սովորաբար, նույնիսկ օրենքից առավել ինստիտուցիոնալ ուժ է պարունակում:

* (լատ.) ձայն բազմաց, ձայն Աստծո

Tags: ,

Եվրաճանապարհ

Այս բլոգի նախորդ քննարկումներից մեկում կարծիք հնչեց, թե Եվրոպայում մեզ իրականում չեն սպասում, Եվրոպայի մասին անընդհատ խոսելը հերթական խաբկանքն է, իսկ արժեքների մոտ կամ հեռու լինելու մասին էլ անվերջ կարելի է բանավիճել: Չեմ կարող հաստատապես մերժել մոտեցումը, չեմ կարող և միանշանակ համաձայնել: Մի բանում, սակայն, ավելի քան վստահ եմ. եվրաինտեգրում կոչվող այս գործընթացը մեր երկրին օդի ու ջրի պես էր պետք: Պետք էր թեկուզ հասկանալի հանրային նպատակադրումներ ունենալու իմաստով: Լավ, թե վիճելի` մենք այժմ ունենք (առնվազն թղթի վրա) հստակ, տեսանելի ու հասկանալի նպատակ. դառնալ եվրոպական ձևի ու բովանդակության երկիր: Հավատում եմ` սա շատ ավելի կարևոր է, քան երկար ու ձիգ բանավեճերը երկրի զարգացման ընդհանրական տեսլականի շուրջ, որ, միևնույն է, դատապարտված էին չմիասնականանալու:

Այլ բան է նպատակին հասնելու ճանապարհների մասին դիսկուրսը: Դեպի Եվրոպա ճանապարհը տարբեր մարդիկ տարբեր կերպ են ընկալում: «Դառնանք Եվրոպա, որ ավելի բարեկեցիկ ապրենք» մոտեցումը, թերևս, տիրապետողը պիտի լինի եվրաջատագովների մոտ, ինչը եթե նույնիսկ չի բարձրաձայնվում, ապա առնվազն ներքուստ ենթադրվում է: Իսկ թե ինչպես պիտի այդ բարեկեցությունը մեր «գլխին թափվի» եվրաճանապարհի վերջում, կարծես, քչերս ենք մտորել:

Որ Եվրոպացի համարվելու համար առնվազն պետք է «ապրել» ինչպես եվրոպացի, թերևս քչերը կվիճարկեն: Մենք կարծես արդեն ընկալում ենք նաև, որ եվրոպացու պես ապրելու համար պետք է որդեգրենք խաղի եվրոպական կանոնները և հետևենք այդ կանոններին այնպես, ինչպես դա կաներ միջին վիճակագրական եվրոպացին: Փաստորեն եվրաճանապարհը երկաղուր ճանապարհ է, որտեղ աղուրները միշտ զուգահեռ ու միշտ պարտադիր են:

Իրականում ինչ ունենք այսօ՞ր: Հասարակությունն այսօր Եվրոպայի մասին գիտի այնքան, որքան նրան մատուցվել է, մինչդեռ մատուցվել է չափազանց սուղ, իսկ երբեմն էլ խեղաթյուրված տեղեկատվություն: Խնդիրը հատկապես ընդգծվում է մարզերում: Հենց նույն էլիտայում մի զգալի հատված կա, որ շատ էլ չի տարբերում, թե ինչ է եվրոպական ուղին, սակայն իմիտացիա է անում, քանի որ դրա մասին խոսելը չափազանց մոդայիկ է դարձել:

Տեսնենք ինչ կստացվի այսուհետ:

Tag:

Սպասել և հուսալ

Արդեն վաղուց ես դադարել եմ զարմանալ քաղաքական նշանակումներ կոչվող տեղափոխություններից. այս անգամ նույնիսկ չէի հետևում, թե ինչ են խոսում այս կամ այն աթոռի հավանական թեկնածուների մասին. ի՞նչ իմաստ, միևնույն է` «գործից հասկացողի» կատեգորիան վաղուց արդեն հնացած մի բան է, հիմա պորտֆելները բաժանվում են «սա ինձ, սա քեզ, սա Կոզլևիչին սկզբունքով»: Մեկ էլ հանկարծ… պարզվում է, որ չէ, սխալվել եմ կարծես, պարզվում է, տնտեսական ռազմավարություն, մակրոտնտեսական հավասարակշռություն և նման այլ «զիզի-բիզի ավելորդություններն», այնուամենայնիվ, մեզ պետք են:

Անկեղծ ասած, վերջին տարիների ընթացքում պետության դերակատարումը տնտեսական գործընթացներում ինձ համար հիմնականում միայն հարցերի շարք էր առաջացնում: Ի՞նչ ունենք այսօր, ինչպե՞ս գնահատել մեր երկրում այսօր իրականացվող տնտեսական քաղաքականությունն իր ամբողջության մեջ: Ի վերջո ինչպիսի՞ տնտեսություն ենք մենք կառուցում 21-րդ դարի առաջին տասնամյակում, ո՞րոնք են ՀՀ պետական տնտեսական քաղաքականության բնութագրիչներն այսօր: Մենք ընտրել ենք տնտեսության մի քանի ճյուղեր/ենթաճյուղեր ու դրանց մրցունակությու՞նն ենք ավելացնում, թե՞ կայացնում ենք ուժեղ ինստիտուտներ, որոնք կոչված են սպասարկել տնտեսության ազատ և մրցակցային զարգացումը: Միգուցե երկուսը միասի՞ն: Մեր տնտեսական ռազմավարությունը կառավարության ծրագի՞րն է, Աղքատության հաղթահարման ռազմավարությու՞նը, թե՞ մեկ այլ փաստաթուղթ: Միգուցե դրանք բոլորը միասի՞ն:

Ո՞վ կարող է մտաբերել վերջին տարիների ընթացքում որևէ հայեցակարգային ելույթ, որ հրապարակավ հնչեցվել է որևէ պետական բարձրաստիճան այրի կողմից, ուր բացահայտվել են ներկայում իրականացվող տնտեսական քաղաքականության հիմնադրույթները, դրանց փոխպայմանավորվածությունները, և բացատրվել է, թե ինչու է արվում այսինչ բանը և ինչով է այն կապված այնինչի հետ: Ես չեմ կարողանում:

Մի խոսքով, հարցերն այնքան են շատանում, որ դրանք էլ այլևս անհետաքրքիր են դառնում: Բայց արի ու տես, որ Հայաստանն իրեն շռայլություն թույլ տվեց ունենալ նախարար, որ լավագույնս է պատկերացնում տնտեսական զարգացման ուղիներն ու ֆինանսական նրբությունները: Չգիտեմ սրա տրամաբանությունը, չեմ պատկերացնում` ինչ քաղաքական հաշվարկի արդյունք է, բայց իսկապես ուրախ եմ եղելությունից: Ինձ թույլ եմ տալիս հուսալ, որ առանձին դեպքերում մեկ ծաղկով էլ է գարուն գալիս, եթե, անշուշտ, եղանակը թույլ է տալիս…

Հաջողություն ենք մաղթում, պարո՛ն նախարար:

Tags: ,

Երկրաչափություն և ոչ միայն

Սահմանում: Եթե երկու ուղիղներ զուգահեռ են, ապա տարածության մեջ չեն հատվում:

Աքսիոմ: Տրված ուղղի վրա չգտնվող կետով անցնում է այդ ուղղին զուգահեռ միայն մեկ ուղիղ:

Թեորեմ: Եթե երկու զուգահեռ ուղիղներ երրորդով հատելիս առաջացած կից անկյուններից մեկը զրո է, ապա «զուգահեռ» ուղիղներն ինչ-որ կետում, այնուամենայնիվ, հատվելու են:

Lines_2.png

Ապացույց: Դիցուք BHK և HHK զուգահեռ ուղիղների նկատմամբ HHD-ն հատողն է: Իբրև կից անկյուններ` ∠BHH+∠HHK=180°: Միևնույն ժամանակ իբրև ինքնաբավ ուղիղ կազմող` ∠HHK-ն ինքնին 180° է: Սա նշանակում է, որ HHD ուղիղը զուգահեռ է HHK ուղղին: Սակայն համաձայն վերը բերված աքսիոմի` HHK ուղղից դուրս գտնվող H կետով HHK-ին զուգահեռ միայն մեկ ուղիղ կարող է անցնել: Հետևաբար HHK և BHK ուղիղներն իրականում զուգահեռ չեն և ինչ-որ կետում հատվելու են:

Թեորեմն ապացուցված է, հա՞…

Հ.Գ. Չէ, ես այնուամենայնիվ ոչէվկլիդեսյան երկրաչափության կողմնակից եմ…

Tags: ,

Ստատուս-քվո

Հայ-ադրբեջանական ճակատում արդեն ավելի քան մեկ տասնամյակ շարունակվող զինադադարը երկու կողմերը յուրովի են մեկնաբանում` վերագրում հօգուտ: Իրավիճակը նպաստավոր է գնահատում հայկական կողմը. Ղարաբաղում նոր սերունդ է աճում, որ չգիտի ինչ բան է Ադրբեջանի կազմում ապրել, ի վերջո` ժամանակակից հայտանիշերով օժտված պետական նոր միավոր է կայանում, որ անպայման պիտի իր դերակատարումն ունենա հնարավոր լուծումներում: Ադրբեջանը գիտակցում է սա և անում հնարավորը դրան խոչընդոտելու համար:

Իրավիճակն իր համար նպաստավոր է գնահատում նաև Ադրբեջանը: Վերջինս տնտեսապես հզորանալու հայտ է ներկայացնում` նախ և առաջ ի հաշիվ նավթային միլիարդների: Որքանո՞վ է ադրբեջանական հաշվարկն իրատեսական, ի՞նչ լրջությամբ է այն վերլուծվում Հայաստանում, ի՞նչ պետք է անել և ի՞նչ է արվում ընդդեմ: Մի բան պարզ է` սրանք հարցեր են, որ հաճախ չեն դառնում պատշաճ քննարկման առարկա:

Tag:

Յանպիտան և յանմիտ թագաւորութիւն

«Այն օրերից հետո, երբ երանելի Հուսիկը բրածեծ լինելով մահացավ,… մարդիկ իրենց համար օրինակ վերցրին թագավորին, նրա պես սկսեցին ձևել, նրա պես գործել: Ատելություն ու նախանձ իրար դեմ, չարկամություն, թշնամություն, ոխակալություն, իրար խածատել, ընկերին և եղբորը նենգել, սիրելիները սիրելիներին, մերձավորները մերձավորներին, ընտանիքները ընտանիքներին, ազգականներն ազգականներին, խնամիները խնամիներին դավեր էին սարքում: Մարդիկ ծարավ էին մեկը մյուսի արյունը խմելու, ճիգ էին թափում իրար վնասելու, անուղղա վարքի և անխելքության պատճառով:

Ամենամեծ չարությունն այն էր, որ իրենց գլխավորին և առաջնորդին բրածեծ անելով սպանեցին, և այնուհետև ամեն ոք վարվում էր իր ուզածի պես: Որովհետև այլևս չկար մեկը, որի հանդիմանությունից քաշվեին, որ նրանց արգելք դներ անօրեն ճանապարհով գնալու: Աստված էլ նրանց բարձիթողի արավ…»

Փաւստոսի Բիւզանդացւոյ Պատմութիւն Հայոց

Tag: