Հանուն ապագայի երկրի

Իմ սիրելի քաղաքական գործի՛չ և լավ հա՛յ,

Երեկ մեր տան շեմին հայտնաբերեցի ձեր կուսակցության նախընտրական բուկլետն ու ծանոթացա ընտրվելու դեպքում ձեր կողմից նախատեսվող քայլերին: Խորը մտահոգություն համակեց անկողմնակալ ընտրողիս, որ ուզում եմ կիսվել Ձեր հետ: Պատվիրված «սև PR» անելու մեղադրանքից խուսափելու համար նշեմ, որ մեծ հարգանք եմ տածում Ձեր անձի հանդեպ, բարձր կարծիք ունեմ Ձեր շրջապատի մի քանի անհատների վերաբերյալ, ում ճանաչում եմ, իսկ ընտրություններում էլ պատրաստ եմ ձեզ ձայն տալ: Մտահոգությունս ծրագրային մեկ դրույթի շուրջ է, որ վտանգավոր եմ համարում Հայաստան երկրի համար:

Դուք պնդում եք, որ պատրաստ եք «հանցագործ եղանակով կուտակած հարստությունն» առգրավել օրենքի սահմաններում, որ հետո մասնավորեցնեք: Կա՜նգ առեք, խնդրում եմ: Այդպես երկիր չեն կառուցում, այդպես որևէ հնարավոր զարգացման հիմքում լոկ անտես ականներ են շարում: Վստահ եմ` այդ հայտարարությունը Ձեզ համար ինքնանպատակ չէ, և Դուք արդարությունը վերականգնելու նպատակադրում ունեք լոկ: Իսկ հետևանքների մասին արդյո՞ք չեն զեկուցել Ձեր խորհրդականները: Յուրաքանչյուր իրեն հարգող տնտեսագետ Ձեզ կպնդի` սեփականության իրավունքներն անձեռնմխելի են, այստեղ է ցանկացած զարգացման կռվանը. ինչպես որևէ հանրային գործիչ կվստահեցնի, որ չարժե քննության առնել մարդու իրավունքների կամ խոսքի ազատության վերաբերյալ գոյություն ունեցող ամրագրումները: Երևույթն այքան շատ եմ կարևորում, որ պատրաստ եմ բազմիցս կրկնել.

  • «սեփականության իրավունքներն անձեռնմխելի են»,
  • «սեփականության իրավունքներն անձեռնմխելի են»,
  • «սեփականության իրավունքներն անձեռնմխելի են»:

Կասեք փոթորիկ եմ սարքում մի բաժակ ջրու՞մ. վստահեցնում եմ` ոչ: Այսօր դուք կառգրավվեք նախորդների` ձեր կարծիքով անօրինական սեփականությունը, վաղը հաջորդները կառգրավվեն այսօրվանների` իրենց կարծիքով հանցագործ եղանակով կուտակած հարստությունը: Սա արդեն կդառնա խաղի կանոն. և ո՜չ մի երկրաժամկետ պլանավորում, ո՜չ մի հեռանկարային ներդրում, տնտեսական զարգացման ո՜չ մի մոտիվացիա…

Ոմանք կպնդեն, թե սրանք լոկ նախընտրական հայտարարություններ են, ինչի՞ եմ այդքան լուրջ ընդունում: Հավատացնում եմ` հայտարարություններն էլ պակաս վտանգավոր չեն. դրանք սպասումներ են ստեղծում և էլի նույն` վերընկարագրված հետևանքները:

Մի՛ հնչեցրեք այդ դրույթն այլևս, խնդրում եմ Ձեզ. ընտրված լինելը միջոց է լոկ, երկրի զարգացումը` նպատակ:

P.S. Մենք փորձում ենք ժամանակ պոկել տարածությունից և տարածություն կորզել ժամանակից:
Մենք դեռ այնքան չենք հասունացել, որպեսզի ժամանակի ժամանակային և տարածության տարածական ներուժը «գրոհելու» ճոխությունը մեզ թույլ տանք:

Tags: ,

9 Comments to “Հանուն ապագայի երկրի”

  1. Observer said...
    May 15, 2007

    Սիրով միանում եմ հետևյալ գաղափարին.
    * «սեփականության իրավունքներն անձեռնմխելի են»,
    * «սեփականության իրավունքներն անձեռնմխելի են»,
    * «սեփականության իրավունքներն անձեռնմխելի են»:

  2. ա-Անարխիստ said...
    May 15, 2007

    Սիրելի քաղաքացիներ և հատկապես տնտեսագետներ, որոնք հասկանում են սեփականության իրավունքի անկյունաքարային դերը զարգացման ճանապարհին: Այս քաղաքական գործիչն առայժմս ընդամենը խոստում է տվել, և մենք արդեն հարձակվում ենք, ասում` լռիր: իսկ, երբ ոմանք “պետական կարիքների համար” լոզունգով սկսեցին և շարունակում են մարդկանց սեփականությունը լափել և այդ իրավունքը անմարդկայնորեն ոտնահարել, մենք` տնտեսագետներս, “բերանը կապած սարի անասունի” նման, լռելայն համաձայնվում ենք, ու ուրախ ենք, որ կեղծավոր բարեպաշտները խոսքով մեր, սեփականության իրավունքի զտարյուն պաշտպանների, թիմակիցը լինեն: Հայ տնտեսագետների մոտ մի տարօրինակ մոտեցում եմ հայտնաբերել. երբ խոսքը գնում է հիմնարար իրավունքների մասին, պաշտպանում են միայն գործարարի այդ իրավունքները, իսկ եթե մարդը բիզնես չէ, այլ` թոշակառու՞: Միթե՞ նա չունի սեփականության իրավունք: Ճանապարհը երկուսն է. ա) հետաքննության արդյունքում, եթե պարզվի, որ առկա է հանցագործ ճանապարհով հանրային սեփականության կողոպուտ, ապա իրավական ճանապարհով, արդար դատական ճանապարհով նման գործարքները ճանաչել անվավեր կամ բ) թողնել ինքնահոսի, որ ժողովուրդը կողոպտիչների հանդեպ ինքնադատաստան իրականացնի` անկախ հետևանքներից: ա-ն նշանակում է ոչինչ, քանի որ չեմ հավատում, որ մեկ օրում Հայաստանում օրենքի հանդեպ հարգանքը 0-ից կդառնա 100, իսկ բ-ն նշանակում է հույսի արթնացում նիրհած ու վախեցած ժողովրդի մոտ: Կատարեք Ձեր ընտրությունը պարոնայք տնտեսագետներ:

  3. Tevan said...
    May 15, 2007

    Ասեմ, որ կարդալով վերևի դիտարկումը` սարսափ ապրեցի: Նախ ներկայացնում եք, թե ինչ է արդարը և անմիջապես պնդում, որ չեք հավատում մեր հասարակության մեկ օրում փոխվելուն: Ապա ինչի՞ է պետք փիլիսոփայել, եթե գիտենք, որ դա մեր համար չի: Մեկ առիթով ասել էի, որ ժամանակն է ո՛չ թե գետի հոսքին դեմ գնանք, ինչպես արել ենք ամբողջ մեր պատմության ընթացքում, այլ նրա ուղությամբ: Այս մտքի մեջ նաև այլ իմաստ էլ եմ տեսնում` գիտակցի՛ր, թե ինչն է “քոնը” և դրանով առաջնորդվիր: Եթե վստահ ենք, որ այդ արդարություն բերող դատավորները նրանք են, որոնք երբևէ արդարություն չեն սերմանելու, ապա ինչու՞ եք վստահ, որ հնարավոր է սեփականության արդար վերաձևակերպում ընդհանրապես: Խնդրի լուծումը պետք է փնտրել ոչ թե հետևանքում, այլ աղբյուրում: Աղբյուրը իրավունքն է, այս պարագայում` սեփականության: Պետք է ոչ թե վերցնել այն, եթե սխալ է տեղի ունեցել, այլ դաստիարակել մի սերունդ, որն այդպիսի բան չի անի: Այդ ժամանակ կունենանք հնարավորություն արդար հասարակություն կառուցելու: Իսկ եթե պիտի գոռգռալ, թե գնացինք հետ վերցնելու, ապա քեզանից էլ ուրիշները կվերցնեն, և սա անընդհատ կշարունակվի: Արդարության համար ոչ թե հետ վերցրու, այլ պահանջի ավելի արդար փոխհատուցում: Ես համարում եմ, որ սա է ճիշտ մոտեցումը:
    Ոչ տնտեսագետի պարզ կարծիք:

  4. Sevak said...
    May 15, 2007

    Հարգելի պարոն ա-Անարխիստ, (հը, մի փոքր զավեշտալի է հնչում, այդես չէ՞)

    Չգիտեմ Ձեր ով լինելը, բայց շնորհակալ եմ Ձեզնից: Ասեմ ինչու: Այստեղ Դուք ձևակերպեցին այն, ինչ, վստահ եմ, կշեշտի հայաստանցիների մի գերակշիռ մասը` նմանօրինակ քննարկման մեջ ներքաշվելու դեպքում: Այդ պատճառով կարևոր եմ համարում, որ այդ կարծիքն այստեղ բերվեց, որքան էլ որ համաձայն չեմ դրա հետ:

    Իրականում, սակայն, չեմ կարծում, թե այս պահին մենք գործ ունենք երկու հակադիր նպատակների հետ: Ես ուշադրությամբ կարդացի Ձեր դիտարկումը, համաձայնեք, Ձեր ձեռքը չի բարձրացել մերժել սեփականության իրավունքների անձեռնմխելիության սկզբունքը. տարբերությունները լոկ միջոցների մեջ են: Այս առումով չեմ կարող ժխտել Ձեր ա) տարբերակը, բ) տարբերակն էլ պարզապես անհավանական ու ծայրահեղական եմ համարում: Իսկ ա) տարբերակն իրականում ճշմարիտ է ցանկացած անօրինականության համար, որ պիտի պատժվի: Ուշադրություն դարձրե՛ք, իմ ասածի մեջ օբյեկտը անօրինականությունն է, ո՛չ թե սեփականություն/հարստությունը: Չե՞ք տեսնում տարբերությունը, հավատացնում եմ` այն էական է:

    Մենք մի մեծ հայ ունենք. անունը` Արմեն Ալչյան: Ցավոք մեզանում նրան քիչ գիտեն, նույնիսկ` տնտեսագետները, բայց համաշխարհային տնտեսագիտական արդի էլիտան, համոզված եմ, հայ բառը լսելով` ենթագիտակցորեն Ալչյանով է դատում ու հաստատ հարգանքով է լցվում, որպես մարդկային մի տեսակի, որը սեփականության իրավունքների դերի բարձրացման` ավելի ու ավելի տիրապետող դառնող մտածողության նախահայրերից մեկին է ծնել: Այն, ինչի մասին մենք հիմա փորձում ենք «վիճել», իրականում համաշխարհային տնտեսագիտական մտքի կենտրոն է բերել, ի թիվս հանրահայտ ուրիշների, մեր տեսակի մեկը. ուրեմն մեր տեսակին դա ներհատուկ է… վստահ եմ:

    Այժմ պատասխանեմ ընտրություն կատարելու մասին Ձեր հարցին, բայց լոկ իմ անունից, քանզի, քավ լիցի, չեմ հավակնում ներկայացնել տնտեսագետների կարծիքը: Ես ընտրում եմ սեփականության իրավունքների անձեռմխելիությունը, ճիշտ այնպես, ինչպես ընտրում եմ մարդու իրավունքների գերակայության կամ խոսքի ազատության սկզբունքերի անքննելիությունը: Այս ընտրությունն ինձ համար պարզապես այլընտրանք չունի:
    .

  5. Armen G. said...
    May 15, 2007

    Knereq, grum em drsits, voch` sepakan hamakargchic, usti` latinatar:

    Shat hetaqrqir harc e, mi koghmic` sepakanutian iravunq, myus koghmic` sepakanutiun vory, kartsum em voch meky chi kaskatsum, dzerq e bervel anorinabar, petutyuny ev byujen shrjancelov, isk shat depqerum` ogtagortselov petakan ltsaknery, usti koghoput toshakaruits, hivandic, ashakertic, ev azniv harkatuic.

    “sepakanutian iravunqy andzernmkheli e” – tntesagetnery kartsum en vor ays tezy kapahovi erkri lav nerdrumayin mtnolorti ev zargacman sharunakakanutiuny. Myus koghmic` nor serundy ardar dastiarakelu gerxndir.

    Vorpes hay, voch vorpes tntesaget, kasem – chem yndunum Generalin vory mi amboghj surb qaghaq storacrel e, pghtsel ev sepakanashnorhel, chem yndunum naxararin, vory lapum e im hor kisa-toshaky, eghbors usman vardzy ev statsats kisa-krtutiuny, harazatneris kisa-aprusty, ev msxum kazinonerum. Chem yndunum ayn choytayin srika tesakin` amen pahi kazmy patrast erkiry lqelu u yntaniqin hety tanelu, ev barbajelu vor ays erkiry ardar chgtnvets ir nkatmamb. chem yndunum artonyal lorderin, vor irenc kutakats vitxari harstutyuny tsarayecnum en hazaramyakneri xorqic ekats ev ankotrum mnacac mi bur azgi tgitacmany, mercantilacmany ev dodacmany.

    Vorpes krtvats mard ev tntesaget` kasem, vor ays barery nakhyntrakan payqarum ogtagortsely hashvarki, ev husov em nayev kghchi ardyunq e` himnvats tvyal andzi yntrazangvatsi yurahatkutiunic ev tvyal andzi baroyakan arjeqneric. Chaselov ayd barery` qez dem ches tramadri ayn 40 yntaniqnerin, voronq tnorinum en erkrid dramakan hosqeri 50 tokosy. Aselov ayd barery` martahraver knetes nranc, hstak gitakcelov, vor ka mi poqr zangvats vory karogh e zgushana ayd mtqeric, orinak ays blogi im koghmits hargvats ev sirvats heghinaky.

    Kasem hetevyaly. Nayeq te ov e artasanum ed barery, ev ayd bareri imasty mi ktreq dranc artaberoghic. Ete havatum eq vor ed mardy azniv e, baroyakan bardzr arjeqneri ter ev chi charashahelu statsats qvenery, uremn havatacnum em dzez petq chi vaxenal ed mtqic. Qani angam enq inqers mez asel nuyn barery? Hancavori dzerqy brnely ev orenqi araj kangnacnely che ardyoq azat, ardar ev apaga unecogh erkri karucman miak chanaparhy?

    Hisheq, vor amen mi zargacac erkrum harkeric xusapely ev mardaspanutiuny grete havasarecvats hancagortsutiunner en. erbeq cheq harcrel inqnerd dzez, te inchu?

    Serundy ardar u orinapasht dastiarakely chi karogh sksvel achqakaputiamb. havasarutian vogin orenqi arjev ardar linelu mej e. havasarutiuny erashxavoroghy` petutiunn e. Ete achq kapecir pashtonyayi hancanqi vra, uremn erkird ev joghovurdd datapartvats en.

    Tntesutiand hern el anitsats, ete himqum hancagortsutiuny kockeln e, tuyli ev kariqavori koghoputn u nsemacumy, hamatarats murackanutiuny. Atum em ayn qaghaqakan gortschin, vor patrast e ir skbunqeric het kangnel, chshmartutiuny chasel u chverakangnel hanun 5%-i.

    Menq shat vat orer enq tesel, bayc cavov petq e ardzanagrem, vor ayd orery tarineri het imastazrkvum en. Ete araj menq cheinq cavum ed oreri hamar, vorovhetev uneinq haghtanak, hima es tsavum em, vorovhetev partvecinq vorpes qaghaqaci, vorpes tntesaget, vorpes azniv mard. Joghovrdi lezvov asats, mufta tanjvecinq…

    Uremn, ete kartsum es gtel es mekin, vor unak e imastavorel payqard, apa Petq Che Vaxenal….

  6. Հանդուրժող said...
    May 15, 2007

    Չգիտեմ արժի՞ շարունակել բանավեճը այսքան միանշանակ խնդրի շուրջ…
    Այնուամենայնիվ գրում եմ: Գրելիս էլ «աջ եմ նայում՝ մերոնք են, ձախ եմ նայում՝ մերոնք են», ասել կուզի թե ոչ մեկը ոչ մի սխալ բան չի ասում, այո՛ թալանեցին, այո՛ չի կարելի թույլ տալ նոր «բոլշևիկյան» ազգայնացում: Բայց ցավն ախր այլ տեղում է: Ինչու ենք փորձում անտեսել այն մթնոլորտը, որոը թույլ տվեց այդ ամենը և որը թույլ է տալիս, որ հնչեն նման հայտարարություններ և որը դեռ պիտի թույլ տա նոր գործողություններ:
    Խոսքս մեր հասարակության կողմից մշտապես հանդուրժվող թողտվության մթնոլորտի մասին է: Ասում ենք «ատում եմ այն չինովնիկին…», է եղբայր ատելով թույլ էինք տալիս: Կհակաճառեք, թե ինչպես թույլ չտայինք եթե թույլ չտվողն ու անողը նույն անձը կամ ինստիտուտն էին: Պատասխան չկա: Կա փաստ. թույլ տվեցինք: Թույլ տվեցինք, քանի որ ինչ որ տեղ նստած էր մեր մտերիմը, ընկերը, հարազատը կամ բարեկամը և չէինք ուզում կամ չէինք կարող նրա «հացին վայիս» լինել, կամ էլ անձամբ մեր կաշվին չէր դիպչում լռում էինք, կամ էլ մենք էլ ինչ-որ մի բանում օգտվում էինք: Ինչևէ, թույլ տվեցինք: Դե որ թույլ տվեցինք, (խոսքս հասարակական մակարդակի մասին է), ուրեմն ձեռք էր տալիս, ուրեմն այլևս իրավունք չունենք հետադարձ ռեվիզիա անելու, մանավանդ որ արդեն իսկ պահը կորցրել ենք, հնարավորություն ենք տվել թաքցնելու այն ամենն ինչ-որ կարող էր լույս սփռել կատարվածի վրա, և ձևավորել ենք մի նոր միջավայր, որտեղ երևույթին տրվում է ճիշտ նույնքան «սխալ էր» գնահատական, որքան «ճիշտ էր»:
    Հիմա էլ նույնն ենք ասում. «Մարդ է, հայտարարություն է անում է թող անի: Ընտրություններ են: Լավ ենք ճանաչում նրան, գիտենք որ շատ լավ պատկերացնում է իրավական և բարոյական կողմերրը»: Այսինքն, նորից ձևավորում ենք վերը նկարագրած մթնոլորտը: Հետո, հանկարծ գրվածն իրականություն է դառնում՝ կուտակված վիարավորանքի և մաղձի ժայթքում, հատված գլուխներ, հանրապետությունից փախչող մարդիք, արդյունքո՞ւմ…
    Մենք այն արդեն թույլ ենք տվել, ուրեմն թերևս այն խաղի կանոնները վերանայելու կարիքը չկա, դրանով անցյալը չես փոփոխի: Դրա փոխարեն անհրաժեշտ է մտածել նոր ստեղծվող կանոնների մասին, որոնք չպիտի թույլ տան որ շարունակվի մեր կողմից մեկ անգամ հանդուրժված թալանն ու կողոպուտը: Իսկ եթե հիմա հարցնենք ինչպե՞ս: Նորից կգրեմ ՊԱՏԱՍԽԱՆ ՉԿԱ: Կամ կա, և այն ենթադրում է դինամիկ զարգացում, այն ենթադրում է երիտասարդ սերնդի կրթում, այն ենթադրում է քայլ առ քայլ (թեկուզ փոքր քայլերով) արատավոր պրակտիկայից տերիտորիայի նվաճում ու հասարակության հետզհետե ազատականացում, վախի կապանքներից ձերբազատում, հասարակության մեջ արժանավայել կյանքի հանդեպ պահանջարկի ձևավորում և նոր տիպի հերոսների կերպարի ձևավորում: Այո՛, մեզ այսօր պետք են նոր հերոսական կերպարներ, կամ եղածների նոր ձևով ինտերպրետացիա: Այո՛, այսօր մեզ հարկավոր է քաղաքական նոր գործչի կերպարի սահմանում ու այդ սահմանման մեջ տեղ չպիտի թողնվի կեղծանվան համար: Նորօրյա քաղաքական գործչի համար պիտի պարզ լինի , որ առաքելություն ունի կատարելու և այդ ճանապարհին պիտի հանդիպի ու հաղթահարի բազմաթիվ խոչընդոտներ և չտրվի գայթակղություններին, որոնցից չկարողացան կամ չուզեցին խուսափել «նախկինները»:
    Ուրեմն, թերևս այո չպետք է վախենալ այն մեկից, որը պատասխանատու հայտարարություններ է անում: Սակայն, եթե ցուցաբերելու ենք նույն անտարբերությունը, ապա … նորից հանգիստ խղճով ասենք, որ դե պետք է հասկանալ, ընտրություններ են, քվե ստանալու և 5% հավաքելու խնդիր կա, դե մարդ է էլի …

  7. ա-Անարխիստ said...
    May 15, 2007

    Ուզում եմ բոլոր հնչած մտքերին քիչ-քիչ անդրադառնալ, քանզի բոլորում էլ ճշմարտություններ կան: Ուրեմն:

    “… կարդալով վերևի դիտարկումը` սարսափ ապրեցի:”

    Սարսափել պետք չի այն խոսքերից, որ թալանածը ետ կբերենք, որ թալանողներին լինչի դատաստանի կգանգնեցնենք: Սարսափել է պետք այսօրվա, երեկվա ու վաղվա թալանից: Այսօր, որն է մեր գարանտը, որ մեր սեփականությունը պաշտպանված է: Մեկս կասի ոչ մեկի ոտը չեմ տրորել, մյուսը վստահ է իր հեղինակության, ընկերական, խնամիա-ծանոթա-բարեկամական կապերի վրա, էն մյուսն էլ գիտի, որ այս երկրում ամեն ինչ գին ունի ու կաշառքով ամեն ինչ կլուծվի: Գտեք մեկին, որ վստահ է, որ իր սեփականության իրավունքը պաշտպանված է սահմանդրությամբ, օրենքով ու այսօրվա դատական համակարգով: Այ սրանից, պետք է սարսափել: Այ սրա մասին պետք է խոսել:

    “…ներկայացնում եք, թե ինչ է արդարը և անմիջապես պնդում, որ չեք հավատում մեր հասարակության մեկ օրում փոխվելուն…”

    Այո’, չեմ հավատում, որ մենք մեկ օրում կդառնանք օրենքին ենթարկվող ազգ: Այդ պատճառով չեմ հավատում, որ թալանված սեփականությունը դատական կարգով հետ վերադարձվի: Դա լինելու է ընդամենը հաջորդ իշխանությունների վրեժը նախորդի հանդեպ` ի դեպ, վստահ եմ, նույն անօրեն ձևով: Այս հարցը դատական լուծում չունի: Այս հարցը պետք է դրվի միայն ժողովրդի դատաստանին, ցասումին: Եթե արդար են, թող չվախեն ժողովրդի ցասումից:

    “… Ուշադրություն դարձրե՛ք, իմ ասածի մեջ օբյեկտը անօրինականությունն է, ո՛չ թե սեփականություն/հարստությունը”
    Ուրախ եմ այս մտքին ու երկու ձեռքով միանում եմ: Սակայն Անօրինական հասրակարգում ինչպե՞ս պետք է օրինական դատ տեղի ունենա: Ես չգիտեմ: Իսկ իմ խոսքում օբյեկտը սեփականությունը չէ, այլ ժողովրդի մոտ զգացմունքների ու հույզերի արթնացումը, սեփական ուժի ու պատասխանատվության գիտակցումը, ու վերջիվերջո հույսի վերածնումը: եթե մարդ իր ձեռքով դատաստան չիրանականացնի, եթե մարդ ուրիշի ձեռքերով փորձի ազգի վրայից կեղտը մաքրել, այդպես էլ այդ մարդը չի գիտակցի կեղտի անտանելիությունը, և ինքը կփորձի կեղտոտվել: Սեփականության իրավունքը միանյ տեսության մեջ է կարևոր, այսօր, Հայաստանում, այն ոչ մի դեր չի կատարել ու չի էլ կատարի: Իսկ եթե վախենում եք ազգայնացում բառից, ասեմ, որ ես դրա մասին չեմ խոսում: Ինչպես ժամանակին մարդիկ կանգնեցին ու ասեցին Ղարաբաղը մերն է, այնպես էլ քաջություն է պետք վերածնվել, որ ասենք, որ այս պետության թալանվածը մերն է:

    “…Tntesutiand hern el anitsats, ete himqum hancagortsutiuny kockeln e”
    Լավագույն միտքն է, որ այստեղ հնչել է: Հաճախ մարդիկ ձևին է նայում, մոռանալով բովանդակությունը: Ինձ մի հատ լուրջ ներդրում ցույց տվեք այս երկրում, որ սեփականության իրավունքն է դրդել: Ռուսաստանը կամ մեր միլիոնատերենրը, որ ներդրում են կատարում, գիտեն որ Հայաստանից ուժեղ են և նրանց ոչ-ոք ռիսկ չի անի ձեռք տալ: ԵՎ վերջ: Այսօր այստեղ իշխողները թքած ունեն օրենքի և սեփականության իրավունքի վրա: Ինչի մասին է խոսքը: ես խոսում եմ նրա մասին, որ ժողովուրդը իրավունք ունի գոռալ, որ X խանութը բռնազավթեց ժողովրդին պատկանող մայթը, նա արհամարհեց հանրային սեփականությունը, և ժողովուրդն էլ իրավունք ունի արհամարհել X խանութին` իր սեփականության իրավունքով հանդերձ: Եվ ինձ չի հետաքրքրում, թե նա դա ինչ “օրինական” ձևակերպումներով է արել: եթե նա արհամարհում է իմ իրավունքները, ուրեմն զրկում է իրեն նույն իրավունքները հարգելու իմ իրավունքից: Կարճ ասած այդ X խանութը եթե ժողովրդի ցասումը այրի, ես նրան պաշտպան չեմ կանգնելու:

    “…Խոսքս մեր հասարակության կողմից մշտապես հանդուրժվող թողտվության մթնոլորտի մասին է”

    Հանդուրժողկանությունը ուժեղին տրված պատիվ է: Իսկ ժողովրդի վախը ես չեմ կարող հանդուրժողականություն ձևակերպել: Պարզապես այսօր մարդիկ վախենում են անհանդուրժողներից, նրանցից, ովքեր մերոնք են, բայց մերոնց բռնաբարում են: Վախեցածն ու բռնաբարվածը ոչ թե անտարբերություն են ցուցաբերում, կամ էլ հանդուրժում այսօրվա վիճակը, այլ փնտրում են հույսի կաթիլ, որ արտահայտվեն ու իրենց ցասումը ցույց տան: Իսկ պարոնայք տնտեսագետները այդ վերջին հույսիցել են կտրում, “թե կա օրենք, պետություն, սեփականության իրավունք” Անօրեն պետությունում ոչինչ էլ չկա:

  8. Sevak said...
    May 15, 2007

    Ուշադի՛ր նայիր մարդկային այդ ամբոխին, այդ տասնյակ հազարներին: Ի՜նչ հերթագայող ալեկոծություն, ինչ խու՜լ հառաչանք, անթաքույց գերուժ` զորեղ հենարան կամ անսիրտ դահիճ: Նա դեռ կփոխի. նոր խաղի կանոններ, անշուշտ, կամրագրի. բոլորի կողմից` բոլորի համար:
    Ուշադի՛ր նայիր: Տեսնու՞մ ես մարդուն` մեկին հազարներից. ո՛չ թե մասնիկին, այլ սոսկ անհատին և ո՛չ լեզվակին, այլ ողորկ մոմին: Դժվարանու՞մ ես:
    Ավա՜ղ ամբոխի իշխանությունն իր բազմադարյա հարուստ պատմությամբ այնքան է ամրացել, որ բոլորի իշխանության մոլուցքը դեռ երկար կպատնեշի ամենքի իշխանության հեռանկարը:

  9. Անկապ Մարգարե said...
    May 22, 2007

    Սեփականության իրավունքը վատ բան չի, բայց կյանքի իրավունքն էլ մի բան արժե: Երևի… թե չէ, կարծես թե եկել է պատուհանից դուրս թռչելու ժամանակը: Եթե չթռնես էլ, կթռցնեն` թռցնելու բան լինի: Երկրին պարաշյուտիստներ են պետք: Ցանկանում եմ, բոլորիդ ամուր թևեր, պինդ ոսկորներ ու համընթաց քամի… Թե չէ` սեփականություն:

    Հայերենում օժանդակ բայը մեկն է: Ցանկացած լեզվում օժանդակ բայերը, լեզվամտածողության գերակայությունների բյուրեղացած կրողն են: Ախր էդ գործողություն արտահայտող անխիղճ բայըերն էնքան են կարևորվում կոնկրետ լեզվամտածողության համակարգում, որ դարերի ընթացքում իրենց վրա են վերցնում այլ գործողություների քերականական կարևոր բնութագրերը` դեմք, թիվ, ժամանակ ու էդպես շարունակ…
    Արևմտյան դասական արժեքային համակարգը կրում են այնպիսի լեզվամտածողական համակարգեր, որոնցում երկու-երեք համարժեք օժանդակ բայերն հավասարապես արտահայտում են լինելությունը, անելն ու ունենալը, այդպիսով մարմնավորելով` արևմտյան հասարակության երեք կարևորագուն արժեքները` կյանքի, ազատության և սեփականության հիմնարար իրավունքները: Իսկ այժմ վերադառնանք տուն, մենք ենք, մեր -ն ու լինելը` լինելության ամենակուլ ու ամենապարփակ գերնպատակը: Ընդ որում, ոչ միայն անհատի, այլև` ազգային մակարդակով: Գոյապայքար, գոյատևում, գոյ, գոյ, գոյ… Իսկ ուր մնացին ազատություն ու սեփականություն արժեքները: Պարզ է` արևմուտքում: Ու էս լեզվամտածողությամբ խցկվում ենք Եվրոպա… Խեղճ Եվրոպա, որ գոյության գերխորհուրդին ծանոթ չի, ու միամտաբար կարծում է, թե սեփականությունն ու ազատությունը էնքան կարևոր են, որքան լինելը: Չունեն, ախր, մեր դարավոր իմաստությունը, չունե’ն: Ոչինչ, հենց հասնենք Եվրոպա, կբացատրենք: Չնայած թուրքերը մեզանից շուտ տեղ կհասնեն ու կբացատրեն, թե բացատրողներն ովքեր են… Մի խոսքով, դարերի ընդմիջումից հետո, վերադառնում ենք եվրոպական ընտանիք, իսկ էնտեղ գոյապայքարի դարավոր իմաստնությամբ սրբագործված գերնպատակից շեղված մանկուրտները երկրպագում են սեփականությանն ու ազատություններին… Հիմա ոնց տենք անի՞ Ոնց ենք սրանց գոյատևացնելու: Դե արի ու բացատրի, որ Բաբելոնն է եղել մեր թշնամին, տե’ս… Բաբելոնի տեղն էլ երևի մի կարգին չգիտեն… Ոչինչ, մի հազար տարի էլ, որ դիմանանք, կասնեք` Եվրոմիությունն է եղել մեր հարևանը` տե’ս… կամ Հազարամյակն է եղել մեր մարտահրավերը` տե’ս… կամ էլ ծայրահեղ դեպքում. Ամերիկան է ճանաչել մեր ցեղասպանությունը` տե’ս: Ա’խր, ցեղասպանություն ճանաչել տալու խորհուրդն իրականում հենց մեր արժեքների բախումն է համաշխարհային արժեքներին. էս եռակի արժեքներով արբած աշխարհին չենք կարենում բացատրել, որ ախր մեր գոյության գերիրավունքն են ոտնահարել… Սեփականություն, ազատություն, էդ ջհանդամը, էդ էսօր էլ կա ու կա` հենց մեզ պատկանող հողի վրա, բայց գոյության իրավունքը, էն էլ ազգի… Էդ ոչինչ, որ սեփականասպանություն ու ազատասպանություն է իրականացվում մարդկանց խմբերի հանդեպ, էդ հո գերակա արժեք ու իրավունք չի, հո նրանց որևէ մեկը չսպանե՞ց… Էս իկարներն էլ մյուս կողմից: Ասեմ, մեր լեզվամտածողությունը զգայուն է գոյության իրավունքի խախտման հանդեպ` մի քանի իկար ու խնդրեմ, շախմատասերներներին լուծելիք բազմաթիվ էտյուդներ: Շախմատասերները կամ կհասկանան, որ էս լեզվամտածողների սեփականությունը կարելի է ձեռքից առնել ու ազատություններից կտրել, բայց եթե քերականություն գիտեն, պիտի որ իկարների ու նրանց իկարացնողների դեմն առնեն, թե չէ հաջորդ Երևան-Մոսկվա տրանիզտը կարող է ուրիշ ֆորմատով ու ուրիշ ուղղությամբ մեկնել…

Leave a Comment

*

*