Բոլորը բոլորին արժանի

Գիտե՞ք ինչ նմանություն կա Աժ-կառավարություն հարց ու պատասխանի արարողության ու Երևանի կենտրոնական փողոցների երթևեկության միջև: Չգիտե՞ք: Իսկ նմանությունը նույնն է, ինչ թաղապետարանի X բաժնի պետի դուռը գնացած տատիկի կամ անձնական հարցով դեկանի մոտ մտած ուսանողի դեպքում է: Բոլոր այս իրողություններում ամբիոնի հետևում կանգնածը, ջիփի ղեկին կամ գերբի տակ նստածը արհամարհական հայացքով ու սաստող տոնով է դիմում քողարկված ատելությամբ լի` ավելի ցածր գտնվող դիմացինին:

Մարդասիրության հսկայական պակաս կա մեզանում` քաղաքականության մեջ, բիզնեսում, հանրային կյանքում: Ջունգլիի հոգեբանությունն է տիրապետող դառնում` դանդաղ, բայց հաստատապես…

Tag:

11 Comments to “Բոլորը բոլորին արժանի”

  1. Աշոտ said...
    July 5, 2007

    Ընդհանրապես, երբ կա ֆորմալ ուժեղ-թույլ ակնհայտությունը, մարդու հոգեբանությունը փոխվում է: Քիչ չեն հոգեբանական թեստերը, երբ մեկին ուժային դեր են տալիս, և նա սկսում է ոչ միայն արհամարհել, այլ նաև պատժել ֆորմալ թույլին` թեկուզ և իրական կյանքում նա նրա ընկերն է:
    Հարցը երևույթը չէ, այլ, թե ով է ուժեղը: Ժողովրդավարակն երկրներում ֆորմալ ուժեղը համարվում է ժողովուրդը, այդ պատճառով էլ տատիկն ավելի է ուժեղ է այն երկրում, որտեղ կա դատական համակարգ, և այլն:

    Տատիկից անցնելով ԱԺ-ին ասեմ, որ ֆորմալ ուժը պատկերավոր ցույց տալու համար շատ պառլամենտներում պատասխանողը` կառավարության անդամը, կանգնում է ամբիոնում, որը գտնվում է ամենցածր դիրքում. պատգամավորները վերևից են հարցեր տալիս ներքևում կանգնած կառավարության անդամին: Մեր ԱԺ շենքի հիմնական նիստերի դահլիճում էլ է կարծես այդպես (կոնաձևությունը կա, սակայն ամբիոնը ամենացածր դիրքում չի տեղադրված), սակայն հանձնաժողովների սենյակում կառավարության անդամը` “շեֆը”, բոլորից բարձր է կանգնում և ելույթ ունենում պատգամավորների` “ենթակաների”, առջև:

    ՀԳ
    Շինարարություն անել բոլոր պետհիմնարկներում էլ շաաաատ են սիրում: Միգուցե հուշենք ԱԺ համապատասխան ստորաբաժանումների ղեկավարներին «Ռեմոնտ» անեն հանձնաժողովների սենյակները:

  2. Sergey said...
    July 5, 2007

    Хотелось бы согласиться и с Севаком и с Ашотом, но здесь забывается один немаловажный факт. Кто дал право этим самым “сильным” считать себя сильными и действовать спозиции силы? Правильно народ. А значит до той поры пока сам народ не прекратит считать себя быдлом и безликой массой все эти “сильные” и “почти сильные” будут не только верховодить и издеваться над народом, но и диктовать правила по котором и будет проходить этот марафон. Так что не посчитайте это революционным призывом однако давно уже постоять за себя. Ибо даже в джинглях хищник отступает под напором жертвы потерявшей страх и защищающей свое главное право – ЖИТЬ!!!!!!!

  3. Արտաշես said...
    July 8, 2007

    «Բոլորը բոլորին արժանի են», «ժողովուրդը (быдло-ն) ինքն ա մեղավոր, որ իրեն բռնաբարում են», «Ամեն ազգ արժանի է իր կառավարությանը» – շատ հարմար է, իհարկե: Շատ հաջողակ ու գեղեցիկ, գրեթե գիտական կերպով ազատում է իշխանավորներին որևէ պատասխանատվությունից…

    Իսկ 1988-ի ժողովուրդն է՞լ էր արժանի իրեն արհամարհող ու նսեմացնող Լևոն Տեր-Պետրոսյանին: Իսկ հազարավոր մաքուր հոգիներ, որ սրտի կոչով գնացին կամավոր բանակ, արժանի՞ էին նույն ընթացքում «մաֆիաներ» կազմակերպող ՀՀՇ-ի պետերին…

    http://artashes98.livejournal.com/17318.html?thread=69286#t69286

  4. Աշոտ said...
    July 9, 2007

    Արտաշես

    Թույլ տուր չհամաձայնվել քեզ հետ: Քո գրածից ստացվում է, որ բոլոր և հատկապես հայ ազգը ամբողջովին պատրաստ էր դառնալու ժողովրդակավարական, հանդուրժողականության, փոխադարձ հարգանքի և վստահության արժեքները կրող հասարակություն, իսկ մի խումբ քաղաքական գործիչներ Լևոն-Տեր Պետրոսյանի գլխավորությամբ այդ կազմակերպված ու “սկանդինավյան” մշակույթը կրող հասարակությանը մասնատեցին, նսեմացրին, անդունդի եզրը հասցրին:

    Սևակը գրում է, որ Հայաստանում խնդիրը խորն է` մշակութային է: Եվ եթե մեր մշակույթի մեջից չհանենք իրար գցելու, իրար չհարգելու, կաշառքով ամեն ինչ լուծելու և այլ բացասական տարրերը ապա քո գրած “մաֆիաներ կազմակերպողները” կբարգավաճեն նման հասրակությունում:

    Ես ինքս միշտ ՀՀՇ-ի շատ գործողություններ քննադատել եմ, հիմնական թերացումը համարել եմ, որ ԽՍՀՄ նոմենկլատուրան վերարտադրվեց ՀՀՇ-ում և այժմ շարունակում է նույն առաքելությունը կատարել այսօրվա իշխանությունում: Իրականում այդ տարրերը, քո գրած “մաֆիաները” ոչ թե ՀՀՇ-ից էին, այլ նրանք նույն հաջողությամբ գրավեցին ՀՀՇ-ն:

    Եթե դու գտնում ես, որ մեր ազգի մեջից առանց բացասական աղտը հանելու, առանց մշակութային փոփոխությունների, հնարավոր է ունենալ հաջողակ ու պատասխանատու իշխանություն, ապա խորհուրդ կտամ ուտոպիստական գրականությունդ փոխարինել Մաքիավելիով:

    Հետգրություն
    Երկու օր առաջ մեր նորակառույց տերմինալով մուտք էի գործում Հայաստան: Երեք մեծ ինքնաթիռ միաժամանակ վայրէջք էին կատարել, և պարզվեց, որ մեր տերմինալի ղեկավարությունը պատրաստ չէ նման մարդկանց հոսքին: Իրականում, եթե մարդիկ նորմալ հերթ կանգնեին ամեն ինչ սահուն կանցներ, սակայն մարդիկ սկսեցին քանդել ուղղորդիչ թելերը և առանց հերթ խցկվել: Ասում եմ ինչու՞ ես անում, պատասխանում են,_ մյուսներնել են անում: Աշխատողներին ասում եմ ուր է ձեր ղեկավարությունը, պատասխանում են,_ չգիտենք: Պատմությունը երկար է, սակայն ասեմ, որ այդտեղ ավելի շուտ սկսեցի ատել “շուստրի”, “ուրիշներին չհարգող”, ” միայն սեփական 10-րոպեանոց շահով շարժվող” և “գռեհիկ” հայ ազգի ներկայացուցիչներից քան օդակայանի աշխատողներից: Իսկ ամենացավալին այն էր, որ միայն ես էի բարկանում և փորձում արգելել այդ անարխիան: Բոլորը լուռ համակերպվում էին: … Ջունգլիի հոգեբանությունն է տիրապետող դառնում` դանդաղ, բայց հաստատապես…

  5. Sevak said...
    July 9, 2007

    Աշոտ ջան,

    հակված եմ համաձայնել վերը շարադրված քո բոլոր մտքերի հետ:

    Բարևներ Վիեննայի օդանավակայանից:)

  6. Արտաշես said...
    July 9, 2007

    Աշոտ,
    Շատ բարձրացված հարցերում համամիտ եմ քեզ հետ: Ես էլ եմ հայտնվել այդ նույն իրավիճակում օդանավակայանում, մի երկու տարի առաջ, երբ հենց երեք ինքնաթիռ միասին վայրէջք էին կատարել, և ես վերջիններից դուրս եկա՝ չնայած տարածայնորեն անձնագրային կրպակից շատ հեռու չէի կանգնած: :) Բայց այն ժամանակ ուղղորդիչ թելերը գոնե չէին քանդում, ուղղակի գնդաձև «հերթ» էին գոյացրել՝ միմյանց քրտնագոլորշիները մոտիկից (և երևի թե հաճույքով) ներշնչելով: ՈՒրեմն, մի քանի տարում առաջընթաց ենք ապրել, արդեն պատնեշներն էլ ենք քանդում. ազատասեր ժողովուրդ ենք, երևի: :)
    Ես շատ շուտվանից մի տեստ եմ առաջարկել՝ մեր ժողովրդի կիրթ լինելու աստիճանը չափելու համար: Այն ժամանակ մետրոյով համեմատաբար շատ մարդ էր երթևեկում; չգիտեմ, այսօր դա կաշխատի, թե չէ, բայց միտքը սա էր. այն գեղեցիկ ու փառապանծ օրը, երբ 2500 տարվա մշակույթ ունեցող մեր հինավուրց ազգը ՉԻ կանգնի դեբիլացած ոչխարների նման մետրոյի բացվող դռների առջև՝ ստվար զանգվածով, ֆիզիկապես թույլ չտալով մարդկանց դուրս գալ վագոնից – այդ սքանչելի օրը մենք առաջին քայլը կկատարենք … նեանդեռթալցուց դեպի բանական մարդ: :)

    Այս ամենը ընդունելով՝ իմ LJ-ում գրածները շեշտում էին, որ մեր ժողովուրդը 1988-ին ՈՒՆԱԿ էր զարմացնելու նույնիսկ ինքն իրեն՝ ոգու աննախադեպ զարթոնքով, համատարած փոխադարձ հարգանքով, նպատակի շուրջ միավորվելով և այլն: Դա մի փոքրիկ հրաշք էր, գիտե՞ք: Կյանքը ևս մեկ անգամ ապացուցեց, որ հասարակ բանաձևի մեջ չի տեղավորվում՝ սև կամ սպիտակ:

    Եվ այդ հավաքական ուժը տրվեց ժողովրդի կարծես թե ազնիվ ոչ նոմենկլատուրային, ոչ կոմունիստական ներկայացուցիչներին՝ ազգային ինտելիգենցիայի մի խումբ անդամներին: Այո, սկզբում այդ մարդիկ հնարավորին ամենալեգիտիմ, ամենաժողովրդավարական ղեկավարներն էին՝ և ուղիղ, և ներկայացուցչական դեմոկրատիայի մեխանիզմներով ընտրված/հաստատված:

    Իմ հարցը այնտեղ էլ, այստեղ էլ նույնն է. էլ ի՞նչ պետք է աներ այս խեղճ ժողովուրդը, որն ԵՐԲԵՔ, ԵՐԲԵՎԻՑԷ չէր տեսել մի գրամ դեմոկրատիա… Իսկ ղեկավարները ՇԱՏ բան ունեին անելու, և առաջին հերթին պարտավոր էին ՀԱՐԳԵԼ իրենց ժողովրդին: Ազնիվ լինեին հիմնական հարցերում, թափանցիկ լինեին, պատասխանատու լինեին, հաշվետու լինեին այդ նույն ժողովրդին: Դրանով իրենք անսահմանորեն կնպաստեին հենց դեմոկրատական մտածելակերպի արմատավորմանը՝ դրան այդ պատմական պահին ՊԱՏՐԱՍՏ բնակչության մեջ! Եվ, հավատա, ցուրտն ու մութն էլ ուրիշ ձևով կընկալվեր մարդկանց կողմից. բոլորս միասին զոհողություններ ենք կրում մեր հայրենիքի համար՝ մեր ազնիվ ու պատասխանատու ղեկավարների առաջնորդությամբ:

    Բայց իրենք արեցին, ինչպես դու նկարագրեցիր, ուղիղ հակառակը, և մի քանի տարի անց իրոք էլ չկար մեծ տարբերություն Հայաստանի և, ասենք, Ղազախստանի քաղաքական վերնախավի միջև, մինչդեռ սկզբում՝ սար ու ձոր էր:

    Ասածս նա է, որ ԿԱՐ պատմական մի պահ, մի պատուհան, որն կարող էր տանել հենց ժողովրդավարական մտածելակերպի զարգացմանն ու խորացմանը՝ բնակչության գոնե մի զգալի մասի մեջ, և պետության ղեկավարների դերը ԱՅԴ պահին չափազանց կարևոր էր: Հետո, համակարգը հաստատվելուն պես, անձնական էլեմենտի դերը, ինչ խոսք, կպակասեր (ինչպես ամենուրեք), բայց ՊԱՏՄԱԿԱՆ պահերին անձերի դերը չափազանց կարևոր է:

    Եվ մեր ղեկավարները ոչ թե ուղղակի չկարողացան այդ դերը ստանձնել (անկեղծորեն ուզում էին, բայց անփորձ էին, չստացվեց), այլ գիտակցաբար և ցինիկապես քանդեցին այդ սրբության էլեմենտ ունեցող փոխվստահության մթնոլորտը, ժողովրդին հրապարակայնորեն պատասխանատու ու հաշվետու լինելու սկզբունքը, ժողովրդի սուվերենության՝ արդար ընտրություններում իր կամքով կառավարությունը փոխելու սկզբունքը: Այդ ամենը՝ ինքնասիրահարված և ժողովրդին տեսանելիորեն արհամարհող նախագահի առաջնորդությամբ:

    Ո՛Չ ՄԻ ՆԵՐՈՒՄ ՉԿԱ ԱՅԴ ԳԱՐՇԵԼԻ ՏԱԿԱՆՔՆԵՐԻՆ: ԲԱՐՁՐԱԳՈՒ՜ՅՆ ՊԱՏԻԺ: ՄԻՄԻԱՅՆ:

  7. Ruben said...
    July 9, 2007

    Ես նույնպես հակված եմ համաձայնել Աշոտի մտքերի հետ:

    Արդեն մեկ անգամ նշել եմ, որ պետք է նախ և առաջ սկսենք ինքներս մեզնից: Հեշտ է ամեն վատ արարք, ամեն չիրականացված երազանք գցել ուրիշների վրա և ասել` ես մեղավոր չեմ: Բայց փորձել ենք արդյոք քննադատել ինքներս մեզ, փորձել ենք արդյոք կասեցնել մեր ընկերների, մեր հարևանների ոչ ճիշտ արարքները: Ասում ենք` քաղաքը կեղտոտ է, երթևեկության կանոնները չեն պահպանվում և այլն: Լավ` ես, դուք, 10 հոգի, 100 հոգի չենք աղտոտում քաղաքը, պահպանում ենք երթևեկության կանոնները, ճանապարհը հատում ենք նախանշված տեղով, իսկ ուր մնացին մյուսները: Ինչքան էլ քաղաքապետարանը լավ կազմակերպի աղբահանումը, ինչքան էլ խստացնեն երթևեկության համար գանձվող տուգանքները, միևնույն է քաղաքացին աղտոտելու է, խախտելու է, քանի որ դա արդեն դառել է հայ մարդու անբաժանելի մասը:

    Եթե ուզում ենք հասնել ինչ-որ փոփոխության, պետք է սկսենք հենց այստեղից: Իսկ այդ «աղտի, հիվանդության» վերացմանը մենք կարող ենք հասնել, եթե կա դրա ցանկություն և կամք: Եվ պետք չէ աչք փակել ախտածին երևույթների հանդեպ ու ասել` սա ինձ չի վերաբերում:

    Հ.Գ. Ջունգլիների օրենքն ասում է. «Ուժեղի մոտ միշտ էլ թույլն է մեղավոր»: Սակայն երբ այդ թույլը միավորվում ու մեկ բռունցք է դառնում, նրանից ուժեղ ոչ ոք չկա:

  8. Sevak said...
    July 10, 2007

    Արտաշես ջան,

    իմ մոտ էն տպավորությունն է ստեղծվում, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը քեզ ԱՆՁՆԱԿԱՆ ինչ-որ կոնկրետ վնաս է հասցրել, այլապես չեմ կարողանում հասկանալ այդքան անձնավորված մաղձը, չեմ կարողանում հասկանալ վերջին դիտարկմանդ այդքան տրամաբանված շարադրանքն ու դրա հետ տրամաբանորեն ուղղակի չկապվող եզրակացությունդ­:

    Ի՞նչ ենք անում. շարունակում ենք անցյալի առաջնորդների հասցեին լուտանքներ հեղելու ինքնաբավ գործընթա՞ցը, թե՞ փորձում ենք առաջ նայել: Չեմ բացառում, հնարավոր է միաժամանակ անել թե՛ մեկը, թե՛ մյուսը: Բայց ի՞նչ օգուտ դրանից…

  9. Արտաշես said...
    July 10, 2007

    Սևակ, քո ազնվությունը մեծ հարցականի տակ է՝ ինձ համար և, իմ կարծիքով, այս բլոգը կարդացող ուզած անաչառ մարդու համար: Որովհետև միակ ուրիշ տարբերակը նա է, որ չես հասկանում հայերեն գրածս (ինչը ես ժխտում եմ):

    Ցուցադրեմ. ես գրել էի վերջում՝

    «Եվ մեր ղեկավարները ոչ թե ուղղակի չկարողացան այդ դերը ստանձնել (անկեղծորեն ուզում էին, բայց անփորձ էին, չստացվեց), այլ գիտակցաբար և ցինիկապես քանդեցին այդ սրբության էլեմենտ ունեցող փոխվստահության մթնոլորտը, ժողովրդին հրապարակայնորեն պատասխանատու ու հաշվետու լինելու սկզբունքը, ժողովրդի սուվերենության՝ արդար ընտրություններում իր կամքով կառավարությունը փոխելու սկզբունքը:»

    Վերը նշվածը, դեմոկրատական հույսի պղծելն ու խորտակելը՝ «մեր ղեկավարների» կողմից – կարծես թե ընդունում ես՝ «տրամաբանված շարադրանք» անվանելով (քանի որ ոչ մի ուրիշ տրամաբանություն ես չեմ զարգացրել այդ գրառման մեջ): ԼՏՊ-ն «մեր ղեկավարների» առաջնորդն էր, ռեժիմի #1 անձը, ԵՎ տարիներ շարունակ ցուցադրում էր բացահայտ ԱՆդեմոկրատկան և արհամարհական վերաբերմունք իր իսկ ժողովրդի հանդեպ (ի՞նչ իրական հաշվետվություններ, ի՞նչ շիտակ զեկուցումներ, ծիծաղու՞մ եք. նույնիսկ պրես-կոնֆերանսները տալիս էր հազվադեպ և դժկամությամբ)՝ առաջին համաժողովրդական (83% քվեներ) ընտրված նախագահի համար: Դա նշելը բնական է և անպրոբլեմատիկ: Եվ այդպես էլ պետք է ընկալվեր ուզած ազնիվ մարդու կողմից: Ի՞նչ «անձնավորված» մաղձի մասին է խոսքը նույնիսկ:

    Այն պատմական պահին, երբ երկրի զարգացման ուղղությունների ԻՐԱԿԱՆ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆ կար (որն այսօրվա վիճակով ՉԿԱ!), «մեր ղեկավարները» ընտրեցին էլիտիստական, օլիգարխային (բառիս բուն և ոչ թե ելցինյան Ռուսաստանի իմաստով – չնայած վերջինս էլ արագ հավելվեց) և, հետևաբար, ավտորիտար ուղին՝ ժողովրդավարության ձևական ֆասադով՝ 1996-ի ընտրական խայտառակությունից շատ ավելի շուտ:

    Ի՞նչ ներում կարող է լինել երկիրը Երրորդ Աշխարհ գիտակցաբար բրդող ղեկավարների համար՝ այն պարագայում, որ կար, ԿԱՐ, ԿԱ՛Ր գուցեև ոչ մեծ ու երաշխավորված բայց ռեալ հնարավորություն՝ աշխատող, ֆունկցիոնալ դեմոկրատիա դառնալու: Ո՛չ մի ներում: (Այսօրվա վիճակով մենք Երրորդ Աշխարհի տիպիկ (100%-ով և ոչ թե 99) երկիր ենք…)
    ————————————————————————

    Այս ամենի ո՞ր մասն էր անհասկանալի կամ ո՞ր տառն էր տրամաբանությունից զուրկ իմ նախկին գրառման մեջ: Մատդ խնդրում եմ դիր «տրամաբանորեն ուղղակի չկապվող եզրակացության» վրա:­

  10. Sevak said...
    July 10, 2007

    Արտաշես,

    նախ պիտի նշեմ, որ հաճույքով եմ բանավիճում քեզ հետ. չէ՞ որ այնքա՜ն քիչ են մնացել Տեսակը ներկայացնողները, որ ունակ են մայրենիով անբարդույթ շարադրել:

    Երկրորդ, թող տպավորություն չստեղծվի, թե այստեղ ես ինչ-որ մեկին պաշտպանում եմ, քավ լիցի ոչ: Ես նույնիսկ ինձ չեմ հակված պաշտպանել. ի՞նչ իմաստ դրանում: Ճշմարտությունը, եթե այն ընդհանրապես գոյություն ունի, երևույթների, դրանց օբյեկտիվ հիմքերի մեջ է պետք փնտրել, ոչ մարդկանց: Մարդիկ խիստ անցողիկ են: Մենք էլ:

    Եվ վերջապես հակասության մասին: Խնդրում եմ մեկ էլ կարդաս հուլիսի 9-ի քո դիտարկումը. ո՛չ բառերը կամ նախադասությունները, ոգի՛ն կարդա: Վերլուծաբանը վերջում մեռնում է: Տխու՜ր վերջաբան: Քանզի վերլուծաբանները միշտ մեռնում են դատավճիռ ընթերցողների մոտ:

  11. Արտաշես said...
    July 10, 2007

    Wow! Այս մեկը անկեղծորեն չէի սպասում. «որ ունակ են մայրենիով անբարդույթ շարադրել»: Չեմ թաքցնի, շատ հաճելի է: Մանավանդ որ ես՝ մայրենիով իմ գրածները վերակարդալիս, հազվադեպ եմ լրիվ բավարարված լինում. ռուսական կրթությունը իրեն միշտ զգացնել է տալիս: Բայց դե Սևակի նման հայերենին տիրապետողից այդպիսի կոմպլիմենտ հաճույքով կընդունեմ: Շնորհակալությու՜ն: :)

Leave a Comment

*

*